علمی- اجتمائی

استخراج نفت به روش كنوني يعني طريقه حفر چاه فقط از نيمه دوم قرن گذشته معمول شده است ولي استفاده از نفت كه بصورت چشمه از زمين مي جوشد يا گاز طبيعي كه از شكافها خارج مي شد و همچنين قير كه از معادن سطح الارضي بدست ميآيد سابقه اي بسيار طولاني دارد كه در كاوشهاي باستان شناسي نيز شواهدي دال بر اين موضوع بدست آمده است. استفاده از تجربيات گذشته در عرصه هاي گوناگون صنعت نفت و بخصوص در مورد اقتصاد و عوامل تاثير گذار بر آن در طول تاريخ و نوسانات قيمت ضرورت دارد. براي شناخت بهتر از گذشته و استفاده از تجربيات در آينده در اين بخش اطلاعات جامعي از گذشته تا حال در زمينه صنايع نفت و گاز در ايران و جهان جمع آوري و در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است.

زمين شناسي نفت از زير شاخه هاي علم زمين شناسي مي باشد كه به بررسي عوامل و شرايط مرتبط با تشكيل ذخاير هيدروكربني مي پردازد و با توجه به نياز كشور به شناخت ذخاير جديد نفت و گاز حائز توجه خاص مي باشد. چراكه اولين قدم در راه اكتشاف همان بررسي هاي زمين شناسي هستند اطلاعات ارائه شده در اين بخش شامل بررسي عوامل و پارامترهاي مرتبط در نحوه تشكيل نفت و گاز و سنگ منشاد، مهاجرت و عوامل دخيل در آن، سنگ مخزن، انواع آن و پارامترهاي مرتبط با سنگ مخزن، سنگ پوشش و در نهايت به بررسي جايگاه نفت و گاز در زمين شناسي ايران و تشكيل نفت و گاز در مناطق مختلف و عوامل موثر در آن پرداخته شده است.

با گذشت زمان و برداشت از ذخاير تجديد ناپذير نفت و گاز ضرورت دستيابي به ذخاير جديد حائز اهميت مي باشد و اين امر تحقق نمي يابد مگر با انجام عمليات اكتشافي دقيق بر روي مناطق مستعد هيدروكربني كشور كه در طي مراحل مختلف ژئوفيزيكي، ژئوشيميايي و حفاري اكتشافي و استفاده از روشهاي گوناگون اكتشافي وجود يا عدم وجود ذخاير به اثبات خواهد رسيد. با وجود ذخاير نفت و گاز مشترك بين ايران و كشورهاي همسايه انجام عملياتهاي اكتشافي گسترده تر بر روي اين ذخاير ضرورت دو چندان يافته است. در اين بخش تلاش شده است اطلاعات جامع و موثق از مراحل مختلف انجام عمليات اكتشافي جمع آوري و با توجه به روشهاي متداول در جهان و همچنين روشهاي نوين، اطلاعات بصورت مدون و كامل ارائه گردد.

پس از انجام مطالعات زمين شناسي و انجام عمليات اكتشافي بر روي مناطق مستعد، تنها روش اثبات وجود نفت و گاز در زير لايه هاي زمين حفاري مي باشد كه با صرف هزينه هاي بسيار و استفاده از روشهاي گوناگون و متد پيشرفته به بررسي مستتقيم لايه هاي زمين مي پردازد. صنعت حفاري پيشينه اي طولاني داشته و در طول تاريخ با پيشرفت صنعت دچار تغييراتي در روشها و تجهيزات مورد استفاده شده است. امروزه آشنايي استفاده از فنون جديد در اين صنعت ضروري مي باشد به همين دليل سعي شده است اطلاعات دقيقي از روشهاي گوناگون حفاري از گذشته تا حال و پارامترهاي مرتبط با آن از قبيل گل حفاري و پروسه تكميل چاه گرد آوري و در اختيار علاقمندان قرار گيرد.
 
 استخراج نفت و گاز داراي پيشينه بسيار طولاني مي باشد. از زمانهاي بسيار دور كه افراد از چشمه هاي سطحي نفت برداشت مي كردند و يا از گازي كه از سطح زمين خارج مي شد در آتشكده هاي باستاني استفاده مي گرديد. امروزه با توجه به پيشرفت تكنولوژي و وابستگي صنايع به نفت، تامين اين ماده حياتي شايان توجه فوق العاده مي باشد استفاده از روشهاي گوناگون و متدهاي پيشرفته در استخراج بهينه و بيشترين استفاده از حجم ذخاير نفت و گاز و توجه به فناپذبر بودن آنها لزوم توجه به اين بخش از صنعت را گوش زد مي نمايد. بهره برداري مناسب از ذخاير، توجه به مسائل زيست محيطي در طي عمليات استخراج نيازمند شناخت دقيق روشها و تجهيزات و مسائل مرتبط با عمليات استخراج مي باشد. با توجه به اطلاع رساني دقيق و بروز بودن اطلاعات در اين عرصه در اين بخش سعي گرديده تا اطلاعات كامل و جامعي از عمليات استخراج نفت و گاز در اختيار متخصصين و علاقمندان قرار گيرد.
 
جمهوري اسلامي ايران يكي از بزرگترين توليد كنندگان نفت و گاز در جهان مي باشد. در گذشته فعاليتهاي بسياري در جهت شناخت و بهره برداري از ذخاير هيدروكربني در مناطق مختلف كشور انجام شده است، ليكن اطلاعات مورد نظر بطور پراكنده بوده و در نتيجه دسترسي به آنها مشكل بوده است. در اين بخش پس از اقدام به جمع آوري اطلاعات در غالب چهار محدوده هيدروكربني اصلي مناطق نفت خيز جنوب، نفت مناطق مركزي، مناطق فلات قاره و وحدوده نفت و گاز خزر گرديد و اطلاعات كلي در مورد مناطق تحت پوشش و معرفي آنها صورت گرفته است.
 
منبع: سایت پایگاه ملی داده های علوم زمین
 

نوشته شده توسط علیرضا شهیدی در ساعت 17:43 | لینک  |