حسين زاده-براي اولين بار در كشور قسمت هايي از فسيل يك دايناسور در ارتفاعات نزديك كلات واقع در شمال مشهد كشف شد و مورد تاييد محققان دانشگاه مونيخ آلمان قرار گرفت.
عبدالمجيد موسوي نيا عضو هيئت علمي گروه زمين شناسي دانشگاه پيام نور مشهد، با بيان اين خبر گفت: چندي قبل در سفرهاي پژوهشي به اتفاق دكتر علي اصغر آريايي از استادان مطرح زمين شناسي كشور در ارتفاعات كلات مشغول بررسي و جمع آوري نمونه هايي از آمونيت ها براي تعيين سن اين رسوبات بوديم كه يك نمونه فسيل كه در سطح رسوبات قرار گرفته بود توجه ما را به خود جلب كرد.
وي گفت: برخي از اين آمونيت ها كه براي اولين بار از ايران گزارش مي شوند در لايه هايي كه فسيل دايناسور كشف شده با فاصله ٢ تا ٣ كيلومتري مشاهده شدند.
وي درباره آمونيت ها گفت: آن ها جانوراني با اسكلت سخت خارجي و حجره حجره هستند كه در دوران هاي گذشته زمين شناسي زندگي مي كردند و دراواخر دوره كرتاسه منقرض شده اند، البته از گونه هايي كه با آمونيت ها به نوعي نزديكي دارند مي توان به گونه «سرپايي» به نام «سفالوپود» و «ناتيلوس» اشاره كرد كه اكنون تنها بازماندگان اين گونه جانوران محسوب مي شوند و امروزه به فراواني در اقيانوس ها ديده مي شوند و اهميت اين جانوران براي تعيين سن دوره هاي زمين شناسي است.
وي افزود: تشخيص اوليه فسيل كشف شده يك مهره دار بود و براي تشخيص دقيق آن مطالعات و مشورت ها با استادان و محققان دانشگاه هاي داخل كشور به نتيجه نرسيد و سرانجام با راهنمايي پروفسور سيد امامي( استاد دانشكده فني، دانشگاه تهران) فسيل هاي كشف شده به دانشگاه مونيخ آلمان ارسال شد.
وي تصريح كرد: البته قبل از ارسال نمونه ها، تصاويري تهيه و به آلمان ارسال شده بود كه براي تشخيص كمكي نكرد در نتيجه نمونه فسيل هاي كشف شده كه شامل چند مهره و دنده كه در مجموع كمتر از ١٠ درصد پيكر اين جانور بود ارسال شد و پس از مطالعه دقيق محققان دانشگاه مونيخ اين فسيل ها را كه مربوط به دايناسور از نوع «پلسي و زوروس» (plesiosaurus) بود، شناسايي و نتيجه آن را اعلام كردند.

مشخصات و ويژگي ها

وي افزود: اين دايناسورها حدودا داراي ٢٠٠ كيلوگرم وزن و ٢ متر طول بوده اند كه در آب هاي كم عمق مي زيسته اند و غذاي آن ها براساس شواهدي كه در برخي كشورها كشف شده انواع آمونيت ها، ماهي و ساير مهره داران بوده است.
آن ها با توجه به ويژگي هاي جسمي داراي تحرك بالايي بوده اند.
وي درباره سن و دوره زندگي اين موجودات گفت: اين فسيل در رسوبات بخش فوقاني دوره كرتاسه اشكوب آلبين پيدا شد و آمونيت هاي كشف شده همراه با فسيل در تعيين سن اين دايناسور مي تواند كمك كند ، كه بر اين اساس برآورد مي شود اين موجودات حدود ١٠٠ ميليون سال قبل مي زيسته اند و دراواخر دوره كرتاسه منقرض شده اند.
وي با بيان اين كه براي نخستين بار است كه در كشور ما قسمت هايي از فسيل يك دايناسور كشف مي شود و مورد تاييد محققان معتبر جهان قرار مي گيرد، افزود: يك سوال مهم در اين زمينه پيدا نشدن آثار و فسيل هايي از اين گروه جانوران در كشور ما مي باشد.
وي تصريح كرد: با اين حال در گذشته گزارش هايي از مشاهده آثاري از دايناسور در اوايل جاده كلات رسيده بود كه متخصصان خارجي و داخلي با مطالعه و بررسي مكان به نتيجه اي نرسيدند. اما گفته مي شود در يك نمونه ديگر دكتر «سيد امامي» يك دندان دايناسور را از فلات مركزي ايران كشف كرده است.
وي درباره علل احتمالي كشف اين نمونه ها در كلات گفت: يك احتمال اين است كه اين اجزاي حيوان تحت تاثير جريان هاي آبي به اين محل منتقل شده باشد و يا اين كه ديگر قسمت هاي حيوان از اين مكان به وسيله جريان هاي آبي خارج شده باشد، از اين رو فقط بخش كوچكي از حيوان در اين نقطه فسيل شده است.
وي تصريح كرد: در هر حالت براي كشف ديگر اجزاي احتمالي فسيل اين حيوان و يا نمونه هاي مشابه به جست و جو در منطقه ادامه خواهيم داد، گرچه تاكنون تلاش هاي ما در اين زمينه به نتيجه نرسيده است اما هنوز اميدواريم.

 

منبع: انجمن علمی زمین شناسی دانشگاه تهران