براى نخستين بار در کشور و با همکارى دانشگاه آزاداسلامى واحد علوم و تحقيقات و سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى کشور اشکال ژئومورفولوژيکى آتشفشان دماوند و قابليت‌هاى زيست‌محيطى آن با استفاده از تصاوير ماهواره‌اى و GIS براى نخستين‌بار در قالب پايان‌نامه دکترى شناسايى و بررسى شد.

به گزارش روابط‌عمومى سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى کشور مژگان زارعى‌نژاد مدير گروه GIS اين سازمان و دانشجوى دکترى رشته جغرافياى طبيعى (گرايش ژئومورفولوژى) دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم‌ و تحقيقات از شناسايى اشکال ژئومورفولوژيکى کوه آتشفشان دماوند و قابليت‌هاى زيست‌محيطى آن با استفاده از تصاوير ماهواره‌اى و GIS براى نخستين‌بار در قالب رساله دکترى خود خبر داد و گفت: اين تحقيق به عنوان نخستين پژوهش در زمينه مطالعات ژئومورفولوژى و زيست‌محيطى بر روى مخروط آتشفشانى دماوند محسوب مى‌شود که روشى بسيار نوين در زمينه آتشفشان‌شناسى با استفاده از جديدترين فن‌آورى‌ها است.

وى با بيان اين که تاکنون آتشفشان دماوند از لحاظ ژئومورفولوژيکى و زيست‌محيطى مورد مطالعه قرار نگرفته است، خاطرنشان کرد: با تحقيقات انجام شده در دماوند مى‌توان نسبت به هدايت جريان‌هاى گدازه‌ها، دسترسى به مناطق امن مسکونى و مطالعات زيست‌محيطى و اکولوژيکى راه‌کار مناسبى يافت.

زارعى‌نژاد مديريت صحيح بحران در زمان فعاليت احتمالى دماوند را در گرو انجام مطالعات کامل و شناخت محيط بيرونى و درونى پيکره اين آتشفشان دانست و گفت:  آتشفشان دماوند و مرزهاى طبيعى آن در بخش رودخانه هراز و دليچاى از قسمت شرق، جنوب و غرب و همچنين از شمال تا ارتفاعات ساردويچ مورد بررسى قرار گرفته و در رساله مذکور به شرح مفصل آن پرداخته شده است.

مدير گروه GIS سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى کشور با بيان اين که به کمک مدل ارتفاعى رقومى و تصاوير ماهواره‌اى مساحت و ارتفاع دقيق آنشفشان دماوند تعيين شده، تصريح کرد: نتيجه اين پژوهش، به دست آوردن اطلاعات بسيار دقيق، جديد و مدونى از اين پديده زيباى کشور است که مى‌تواند پايه مطالعات صحيحى براى ساير رشته‌هاى مرتبط با علوم‌زمين باشد.

وى افزود: در مخروط دماوند، فرم‌ها و اشکال مختلف تحت دو عامل اصلى فرآيندهاى درونى و بيرونى پديد آمده‌اند که پيدايش پيکره اصلى کوه آتشفشان دماوند، مستقيما" تحت‌تأثير فرآيند درونى بوده و دو عامل مهم مورفوديناميک و مورفورژنتيک که در زمره فعاليت‌هاى فرآيند درونى و بيرونى محسوب مى‌شوند، سبب به وجودآمدن اشکال خاصى در منطقه شده است.

زارعى‌نژاد در ادامه تصريح کرد: مطالعات صورت گرفته به بررسى کليات منطقه مطالعاتى، ويژگى‌هاى زمين‌شناسى و تکتونيکى منطقه، مطالعات اقليمى و تحليل و پردازش داده‌هاى هواشناسى منطقه، شناسايى حوضه‌هاى زهکشى جهت شکل‌شناسى يا مورفومترى در سطوح مختلف ارتفاعى و تحليل مورفولوژيکى آنها، معرفى و تحليل دقيق فرم‌ها وفرآيندهاى مختلف از ديدگاه ژئومورفولوژى، مطالعه فرآيندهاى ژئومورفولوژى از چشم‌انداز اکولوژى و زيست‌محيطى پرداخته است.

مدير گروه GIS سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى کشور در ادامه يادآور شد: اطلاعات موجود با استفاده از سه نوع تصوير ماهواره‌اى، نقشه‌هاى توپوگرافى با مقياس يک‌بيست‌وپنج‌هزارم، عکس‌هاى هوايى و مطالعات ميدانى متعدد، بيش از 30 نقشه پردازش شده شامل نقشه‌هاى شيب، سايه روشن ارتفاعى، هيپسومترى، هيدرولوژى، گسل‌ها، نقشه‌هاى موقعيت يخچالى و مجاور يخچالى، منحنى ميزان، جاده‌ها، مسيرهاى کوه‌پيمايى، محل معادن، موقعيت پناهگاه‌ها، روستاها و مناطق مسکونى در محيط GIS جمع‌آورى و تهيه شده است.

لازم به ذکر است از رساله مذکور تحت عنوان شناسايى اشکال ژئومورفولوژيکى کوه آتشفشانى دماوند و قابليت‌هاى زيست‌محيطى آن با استفاده از تصاوير ماهواره‌اى و GIS، با راهنمايى آقاى دکتر ابراهيم مقيمى، در تاريخ سه‌شنبه 11/4/87 در دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقيقات دفاع خواهد شد.

 

منبع: پول، يکشنبه 9 تير 1387